Τα Disciplines του Freediving

Το freediving έχει οκτώ επίσημα disciplines. Κάποια μετράνε βάθος. Κάποια μετράνε απόσταση. Ένα μετράει πόσο μπορείς να μείνεις με το πρόσωπο κάτω σε μια πισίνα χωρίς να αναπνέεις. Καθένα είναι ένα διαφορετικό τεστ του ανθρώπινου σώματος, και ένας διαφορετικός τρόπος να βιώσεις τι μπορεί να κάνει μία μόνο ανάσα.

Το κορυφαίο discipline. Αυτό που πιάνει τους τίτλους.

Κατεβαίνεις και ανεβαίνεις με τις δικές σου δυνάμεις, με ένα monofin, κατά μήκος μιας κάθετης γραμμής, ένα σχοινί που πέφτει από μια σημαδούρα στην επιφάνεια μέχρι το στόχο βάθους, χρησιμοποιείται ως οδηγός και ως αναφορά ασφαλείας. «Constant weight» σημαίνει ότι δεν μπορείς να ρίξεις βάρος κατά την κατάδυση, αυτό που κατεβάζεις, το επιστρέφεις. Το monofin δίνει προώθηση με dolphin kick, μετατρέποντας τα πόδια σου σε μία ισχυρή μονάδα.

Το CWT παράγει τις βαθύτερες καταδύσεις από οποιοδήποτε discipline όπου ο αθλητής επιστρέφει με τις δικές του δυνάμεις. Η τεχνική είναι ισορροπία υδροδυναμικής, εξίσωσης (καθαρισμός των αυτιών καθώς αυξάνεται η περιβαλλοντική πίεση) και νοητικής ηρεμίας. Στο βάθος, το monofin σχεδόν δεν κινείται, ο δύτης διατηρεί κάθε μόριο οξυγόνου.

Κάτω από περίπου τα 30 μέτρα, γίνεσαι αρνητικά πλωτός. Ο ωκεανός κυριολεκτικά σε τραβάει κάτω. Οι δύτες το αποκαλούν «ελεύθερη πτώση», και είναι το πιο κοντινό σε ιπτάμενη αίσθηση σε αυτόν τον κόσμο.

Ίδιοι κανόνες με το CWT, αλλά με δύο ξεχωριστά πτερύγια αντί για monofin. Η τεχνική κλωτσιάς είναι standard flutter kick αντί για dolphin kick.

Το CWTB είναι νεότερο ως επίσημο discipline, αναγνωρίστηκε από την AIDA το 2019. Πολλοί δύτες το θεωρούν πιο φυσικό από το monofin, είναι πιο κοντά στο πώς πραγματικά κολυμπούν οι άνθρωποι. Το trade-off: τα bi-fins είναι λιγότερο αποδοτικά από το monofin, οπότε τα βάθη είναι ελαφρώς μικρότερα.

Κάποιοι δύτες προπονούνται αποκλειστικά με bi-fins επειδή η τεχνική μεταφέρεται καλύτερα στο recreational freediving. Δεν χρειάζεσαι monofin για να απολαύσεις τον ωκεανό.

Το πιο αγνό discipline.

Χωρίς πτερύγια. Χωρίς monofin. Χωρίς καμία βοήθεια προώθησης. Τραβάς τον εαυτό σου κάτω στο σχοινί με τα χέρια και κολυμπάς πίσω με τροποποιημένη κλωτσιά πρόσθιας. Είσαι εσύ και το νερό. Τίποτα άλλο.

Το CNF θεωρείται το πιο σωματικά απαιτητικό discipline βάθους γιατί χωρίς πτερύγια, κάθε μέτρο κοστίζει περισσότερη ενέργεια και οξυγόνο. Οι αθλητές που υπερέχουν στο CNF τείνουν να έχουν εξαιρετική αποδοτικότητα, όχι δύναμη, αλλά μια σχεδόν απάνθρωπη ικανότητα να ελαχιστοποιούν την κίνηση.

Ο William Trubridge προπονήθηκε στην Dean's Blue Hole στις Μπαχάμες, μια κάθετη κατάρρευση πάνω από 200 μέτρα βάθος. Συχνά προπονείται μόνος με μόνο ομάδα ασφαλείας, γιατί η blue hole είναι τόσο απομακρυσμένη που τακτικοί συνεργάτες προπόνησης σπανίζουν. Γι' αυτό είναι τόσο μεγάλος υποστηρικτής της δημιουργίας κοινοτήτων freediving.

Τραβάς τον εαυτό σου κάτω και πάνω χρησιμοποιώντας μόνο το σχοινί. Χωρίς πτερύγια, χωρίς κολύμπι. Απλά χέρι-χέρι κατά μήκος της γραμμής κατάδυσης.

Το FIM είναι συχνά το πρώτο βαθύ discipline που δοκιμάζουν οι αρχάριοι γιατί η τεχνική είναι διαισθητική, να τραβάς ένα σχοινί είναι κάτι που μπορεί να κάνει ο καθένας. Επιτρέπει επίσης άριστο έλεγχο σώματος κατά την εξίσωση, αφού τα χέρια σου είναι στο σχοινί αντί να κλωτσούν.

Οι προχωρημένοι FIM δύτες αναπτύσσουν έναν ρευστό, σχεδόν διαλογιστικό ρυθμό τραβήγματος. Οι κατάδυσεις φαίνονται αβίαστες. Δεν είναι.

Το FIM είναι το προτιμώμενο discipline για προπόνηση βάθους γιατί επιτρέπει στους δύτες να εστιάσουν εντελώς στην εξίσωση χωρίς να ανησυχούν για την τεχνική πτερυγίων. Αν τα αυτιά σου είναι το bottleneck (και για τους περισσότερους είναι), το FIM είναι εκεί που το δουλεύεις.

Κατεβαίνεις με βαρύ βάρος (έλκηθρο ή πλάκα με βάρη) και ανεβαίνεις με τις δικές σου δυνάμεις, συνήθως τραβώντας το σχοινί ή με πτερύγια.

Το Variable Weight επιτρέπει βαθύτερες καταδύσεις από το CWT γιατί η κατάβαση είναι παθητική, η βαρύτητα κάνει τη δουλειά. Αλλά η άνοδος είναι πιο δύσκολη, επειδή είσαι βαθύτερα και έχεις ήδη κάψει οξυγόνο στην κατάβαση.

Το VWT δεν διεξάγεται σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα AIDA αλλά αναγνωρίζεται ως επίσημη κατηγορία ρεκόρ.

Το VWT χρησιμοποιείται μερικές φορές ως εργαλείο προπόνησης για προσπάθειες No Limits, γιατί προσομοιώνει τις βαθιές κατάβασες χωρίς την πολυπλοκότητα μηχανοκίνητου έλκηθρου.

Το απόλυτο σύνορο του ανθρώπινου βάθους.

Κατεβαίνεις με ένα έλκηθρο με βάρη, μια συσκευή που σε τραβάει κάτω σε ράγα κατά μήκος της γραμμής κατάδυσης. Ανεβαίνεις χρησιμοποιώντας lift bag (φουσκωτό μπαλόνι) ή μηχανική συσκευή. Δεν απαιτείται κολύμπι σε καμία κατεύθυνση.

Το No Limits είναι το discipline που παράγει τις βαθύτερες καταδύσεις στην ανθρώπινη ιστορία. Είναι επίσης το πιο επικίνδυνο, επειδή τα εμπλεκόμενα βάθη δημιουργούν ακραίο φυσιολογικό στρες: νάρκωση αζώτου, κίνδυνο τοξικότητας οξυγόνου, blood shift πέρα από οποιοδήποτε άλλο discipline και προβλήματα αποσυμπίεσης στην άνοδο.

Η AIDA δεν εγκρίνει πλέον επισήμως ρεκόρ NLT λόγω ανησυχιών ασφαλείας. Τα ρεκόρ που αναφέρονται είναι ιστορικά.

Το ρεκόρ 214m του Herbert Nitsch στέκει από το 2007. Το 2012, επιχείρησε 253m και υπέστη σοβαρή νόσο αποσυμπίεσης και πολλαπλά εγκεφαλικά εμφράγματα κατά την άνοδο. Οι γιατροί είπαν ότι δεν θα ξαναπερπατούσε ή θα ξαναμιλούσε. Τους αποστόμωσε, και καταδύεται ξανά σήμερα. Το όριο των 214m παραμένει αμφισβήτητο. Μπορεί να μείνει για πάντα.

Το πιο απλό και πιο βίαιο discipline.

Επιπλέεις με το πρόσωπο κάτω σε μια πισίνα. Μην αναπνέεις. Αυτό.

Καμία κίνηση. Καμία περιεκτικότητα. Κανένα βάθος να φτάσεις, καμία απόσταση να καλύψεις. Μόνο εσύ, τα πνευμόνια σου και το ρολόι που χτυπάει. Το Static Apnea είναι αμιγής breath-hold, στερημένος από όλα τα άλλα. Είναι μάχη ανάμεσα στο σώμα σου, που ουρλιάζει για αέρα, και το μυαλό σου, που ξέρει ότι είσαι μια χαρά.

Οι πρώτες συσπάσεις (σπασμοί διαφράγματος που απαιτούν αναπνοή) αρχίζουν γύρω στα 2-3 λεπτά για τους περισσότερους. Αγωνιστικοί αθλητές προωθούν μέσα από 8, 9, 10+ λεπτά συσπάσεων. Το νοητικό παιχνίδι είναι το παν.

Το ρεκόρ STA της Natalia Molchanova στέκει από το 2013. Το έθεσε στα 51. Καμία γυναίκα δεν το έχει νικήσει πάνω από μια δεκαετία. Για να μπει σε προοπτική το 9:02: ένας μέσος μη εκπαιδευμένος άνθρωπος χάνει τις αισθήσεις γύρω στο 1:30.

Κολύμπα όσο πιο μακριά μπορείς κάτω από το νερό σε μια πισίνα. Οριζόντια. Με μία ανάσα.

Υπάρχουν τρεις παραλλαγές:

• DYN (Dynamic με πτερύγια), monofin, dolphin kick
• DNF (Dynamic No Fins), μόνο πρόσθια, χωρίς εξοπλισμό
• DYNB (Dynamic Bi-Fins), δύο πτερύγια, flutter kick

Το Dynamic είναι το ισοδύναμο του CWT στην πισίνα. Αφορά την αποδοτικότητα: πόσο μακριά μπορείς να φτάσεις με μια καθορισμένη ποσότητα οξυγόνου; Κάθε περιττή κίνηση, κάθε στιγμή έντασης, κάθε ατελής κλωτσιά κοστίζει απόσταση.

Οι καλύτεροι αθλητές DYN κολυμπούν με σχεδόν ρομποτική συνέπεια. Το dolphin kick τους είναι ταυτόσημο από το πρώτο μέτρο μέχρι το τελευταίο. Οι στροφές στον τοίχο είναι ρευστές. Καμία σπατάλη κίνησης.

DYNB (bi-fins): Mateusz Malina, 290m+

300 μέτρα κάτω από το νερό με μία ανάσα. Αυτό είναι 12 μήκη μιας πισίνας 25 μέτρων. Χωρίς να αναδυθείς. Χωρίς να αναπνεύσεις. Τα ρεκόρ disciplines πισίνας είναι τόσο σουρεαλιστικά όσο τα ρεκόρ βάθους, απλά πιο δύσκολο να τα φανταστείς γιατί όλοι ξέρουμε πόσο μακριά είναι μια πισίνα.